1. Quá trình hình thành và phát triển Khoa Chính trị học

Trường huấn luyện cán bộ Đoàn Trung ương, nay là Học viện thanh thiếu niên Việt Nam được thành lập ngày 15 tháng 10 năm 1956. Cuối những năm 1960, Ban Tuyên huấn Trung ương Đảng quyết định cho phép Trường tổ chức đào tạo chương trình Trung cấp lý luận chính trị và hình thành các khoa: Khoa Triết học, khoa Kinh tế chính trị, khoa Chủ nghĩa xã hội và khoa Lịch sử Đảng. Năm 1988, các khoa trên được sáp nhập lại thành khoa Lý luận cơ bản. Năm 2003 đổi tên thành Khoa Lý luận Mác- Lênin và Tư tưởng Hồ Chí Minh. Từ năm 2011 đến nay lấy tên là Khoa Chính trị học. Tập thể khoa 02 lần vinh dự đón nhận bằng khen của Thủ tướng Chính phủ (năm 2006 và năm 2011). Nhiều cán bộ của Học viện, của Trung ương Đoàn đã trưởng thành từ khoa Chính trị học. Trong quá trình xây dựng, phát triển, khoa Chính trị học đã có những đóng góp rất quan trọng vào thành tích chung của Học viện Thanh thiếu niên Việt Nam.

Mỗi giai đoạn đổi tên không chỉ là sự thay đổi về tổ chức hành chính, mà còn phản ánh yêu cầu phát triển mới của khoa Chính trị học. Nhìn lại chặng đường ấy, cần khẳng định rằng: Khoa Chính trị học được xây dựng bằng tâm huyết, trí tuệ, trách nhiệm và niềm tin của nhiều lớp thế hệ lãnh đạo, cán bộ, giảng viên qua các thời kỳ. Có những thế hệ thầy cô đã gắn bó cả tuổi thanh xuân với công tác giảng dạy lý luận chính trị, miệt mài biên soạn giáo trình, bài giảng và lên lớp trong điều kiện vô cùng khó khăn của thời bao cấp trước đây, khi đó là khoa Lý luận cơ bản. Điều đáng trân trọng hơn cả là phía sau những thành tích ấy là biết bao năm tháng lao động nghiêm túc, bền bỉ của các thế hệ lãnh đạo, thầy cô giáo, cán bộ và người lao động của Khoa. Từ những ngày đầu còn nhiều khó khăn về cơ sở vật chất, đội ngũ, điều kiện đào tạo, các thế hệ cán bộ của Khoa vẫn kiên trì giữ vững ngọn lửa nghề nghiệp, xây dựng nền tảng vững chắc cho Khoa.

Đến khi khoa Chính trị học thành lập năm 2011, gia nhập vào hệ thống giáo dục quốc dân, những thế hệ cán bộ lãnh đạo và đội ngũ giảng viên luôn âm thầm đặt nền móng phát triển cho chương trình đào tạo, từng ngành để mở rộng ngành đào tạo từ cử nhân đến Thạc sĩ, từng hoạt động học thuật của Khoa để Khoa Chính trị học có được kết quả đáng tự hào như ngày hôm nay. Những đóng góp của các thế hệ trước để lại, tạo dấu ấn để Khoa Chính trị học phát triển như ngày hôm nay. Chính sự tận tụy, trách nhiệm của các thế hệ đi trước đã tạo nên truyền thống đoàn kết, nghĩa tình, bản lĩnh, tinh thần trách nhiệm - những giá trị cốt lõi làm nên bản sắc riêng của Khoa Chính trị học hôm nay. Trong suốt quá trình xây dựng, trưởng thành và phát triển, Khoa Chính trị học luôn là một trong những đơn vị nòng cốt, có nhiều đóng góp quan trọng vào thành tựu chung của Học viện Thanh thiếu niên Việt Nam.

Ban lãnh đạo Học viện chụp ảnh lưu niệm cùng tập thể cán bộ, giảng viên, sinh viên Khoa Chính trị học nhân kỷ niệm 68 năm Ngày truyền thống Học viện, khai giảng năm học 2024 - 2025, đón nhận Giấy chứng nhận Kiểm định chất lượng cơ sở giáo dục

Hiện nay, Khoa Chính trị học là khoa đa ngành, phụ trách đào tạo 03 ngành cử nhân (Xây dựng Đảng và CQNN, Quản lý nhà nước, ngành Kinh tế); cao học Xây dựng Đảng và chính quyền nhà nước; phụ trách chuyên môn chương trình lý luận chính trị của 9 ngành đào tạo cử nhân tại Học viện. Trải qua quá trình xây dựng và phát triển, Khoa Chính trị học đã có nhiều thành tựu đóng góp vào thành công chung của Học viện trong thực hiện chức năng, nhiệm vụ. Hiện nay, đội ngũ giảng viên cơ hữu của khoa có 26 giảng viên cơ hữu, trong đó có 01 PGS.TS, 12 tiến sĩ, 08 nghiên cứu sinh, 05 thạc sĩ, cùng 20 giảng viên hợp đồng chất lượng cao là các PGS.TS và TS.

Trong nhiều năm liền, Khoa Chính trị học luôn giữ vững danh hiệu “Chi bộ trong sạch, vững mạnh”, thể hiện năng lực lãnh đạo, tinh thần đoàn kết và bản lĩnh chính trị của tập thể cán bộ, đảng viên. Đây không chỉ là sự ghi nhận về công tác xây dựng Đảng, mà còn phản ánh chiều sâu văn hóa tổ chức của Khoa – nơi luôn đề cao trách nhiệm nêu gương, tinh thần tận tụy và sự thống nhất giữa tư tưởng, chuyên môn và hành động thực tiễn.

Với những đóng góp bền bỉ ấy, tập thể Khoa đã vinh dự được Thủ tướng Chính phủ tặng 02 Bằng khen vào các năm 2006 và 2011; nhiều lần được Ban Chấp hành Đảng bộ Khối các cơ quan Dân vận Trung ương tặng Bằng khen vào các năm 1999, 2001, 2003, 2007; cùng nhiều Giấy khen của Đảng bộ cơ quan Trung ương Đoàn trong các năm 2004, 2005 và 2008. Trong những năm 2011, 2014, 2015, 2016, 2020, 2023, 2025 khoa đạt danh hiệu tập thể xuất sắc. Những phần thưởng cao quý đó là sự ghi nhận của Đảng, Nhà nước và các cấp lãnh đạo đối với những nỗ lực âm thầm nhưng đầy trách nhiệm của nhiều thế hệ cán bộ, giảng viên Khoa Chính trị học trong suốt chặng đường phát triển.

Đặc biệt, nhiều cán bộ đã trưởng thành, tiếp tục đảm nhiệm những trọng trách quan trọng trong hệ thống chính trị và giáo dục của đất nước. Khoa đã có 01 đồng chí giữ cương vị Thứ trưởng; 02 đồng chí giữ cương vị Hiệu trưởng; 03 đồng chí giữ cương vị Phó Hiệu trưởng; cùng nhiều cán bộ đảm nhiệm các chức vụ Vụ trưởng, Vụ phó và lãnh đạo ở các cơ quan trung ương, địa phương. Điều đó cho thấy Khoa không chỉ là nơi đào tạo tri thức, mà còn là môi trường hun đúc bản lĩnh chính trị, năng lực lãnh đạo và tinh thần phụng sự Tổ quốc đào tạo nhiều thế hệ cán bộ.

Bên cạnh đó, nhiều cán bộ, giảng viên của Khoa đã được trao tặng những phần thưởng cao quý như Huân chương Lao động hạng Ba, Huân – Huy chương Kháng chiến, Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ, Kỷ niệm chương “Vì thế hệ trẻ”, Huy chương “Vì sự nghiệp giáo dục”, Huân chương Hữu nghị của nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào cùng nhiều hình thức khen thưởng của Ban Dân vận Trung ương, Trung ương Đoàn và các bộ, ngành. Đó không chỉ là niềm vinh dự của cá nhân, mà còn là minh chứng cho truyền thống trách nhiệm, tận tụy và cống hiến của cả một tập thể giàu tâm huyết với sự nghiệp giáo dục và đào tạo.

2. Chức năng, nhiệm vụ

 Khoa Chính trị học thành lập năm 2011, trong suốt quá trình xây dựng, trưởng thành và phát triển, Khoa Chính trị học luôn là một trong những đơn vị nòng cốt, có nhiều đóng góp quan trọng vào thành tựu chung của Học viện Thanh thiếu niên Việt Nam. Với những thành tích xuất sắc đó, Khoa Chính trị học đã vinh dự nhận được những phần thưởng cao quý của Đảng, Nhà nước và các cấp lãnh đạo đối với những nỗ lực âm thầm nhưng đầy trách nhiệm của nhiều thế hệ cán bộ, giảng viên Khoa Chính trị học trong suốt chặng đường phát triển.

Với nền tảng truyền thống đã được vun đắp qua nhiều thế hệ; với tinh thần trách nhiệm và khát vọng cống hiến của tập thể cán bộ, giảng viên, Học viên và sinh viên, Khoa Chính trị học sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ, bền vững và đầy tính nhân văn. Đó là hành trình của sự kế thừa và tiếp nối; hành trình của niềm tin, trách nhiệm và khát vọng cống hiến không ngừng nghỉ cho sự nghiệp giáo dục, đào tạo cho sự phát triển của đất nước trong từng giai đoạn lịch sử.

Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm tại Lễ kỷ niệm 15 năm xây dựng và phát triển (2011 - 2026) và 38 năm Ngày truyền thống Khoa Chính trị học (1988 - 2026)

2.1. Chức năng

Từ những ngày đầu còn nhiều khó khăn về cơ sở vật chất, đội ngũ và điều kiện tổ chức đào tạo, đến nay Khoa đã từng bước khẳng định vị thế là một trong những đơn vị chuyên môn có uy tín của Học viện, đóng góp tích cực vào sự nghiệp đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, nghiên cứu khoa học và giáo dục lý luận chính trị cho thanh niên. Trong suốt chặng đường phát triển ấy, các thế hệ cán bộ, giảng viên của Khoa đã luôn đoàn kết, tâm huyết, trách nhiệm; không ngừng đổi mới nội dung, phương pháp giảng dạy; nâng cao chất lượng nghiên cứu khoa học; tích cực tham gia các hoạt động thực tiễn, góp phần đào tạo nhiều thế hệ sinh viên có bản lĩnh chính trị, tư duy khoa học và tinh thần cống hiến cho đất nước. Khoa Chính trị học là đơn vị nòng cốt, đào tạo đa ngành 3 ngành cử nhân (ngành XDĐ&CQNN, ngành Quản lý nhà nước, ngành Kinh tế), phụ trách đào tạo Lý luận chính trị cho toàn Học viện, đào tạo ngành Thạc sĩ XDĐ& CQNN.

Đặc biệt, trong bối cảnh đổi mới giáo dục đại học và chuyển đổi số hiện nay, Khoa Chính trị học đã có nhiều nỗ lực trong việc cập nhật chương trình đào tạo, phát triển đội ngũ giảng viên chất lượng cao, dần đáp ứng được yêu cầu trong tình hình mới, tăng cường hợp tác học thuật và gắn đào tạo với yêu cầu thực tiễn của xã hội. Những kết quả đạt được hôm nay là minh chứng rõ nét cho tinh thần trách nhiệm, khát vọng vươn lên và truyền thống đoàn kết của tập thể Khoa.

Khoa Chính trị học tham mưu cho Ban giám đốc Học viện xây dựng, phát triển các chương trình đào tạo và nghiên cứu khoa học, bồi dưỡng kiến thức được phân công. Tổ chức, quản lý và phát triển các chương trình đào tạo ngành Xây dựng Đảng và Chính quyền Nhà nước (đại học và sau đại học); ngành Quản lý Nhà nước; ngành Kinh tế, Thạc sĩ ngành Quản lý công năm 2026 và các học phần lý luận chính trị trong chương trình đào tạo các ngành khác theo kế hoạch của Học viện; tổ chức thực hiện các nhiệm vụ nghiên cứu khoa học của giảng viên, sinh viên được Giám đốc Học viện phân công. Quản lý công tác chuyên môn, quản lý sinh viên, học viên theo trách nhiệm, thẩm quyền.

Từ những ngày đầu còn nhiều khó khăn về cơ sở vật chất, đội ngũ và điều kiện tổ chức đào tạo, đến nay Khoa đã từng bước khẳng định vị thế là một trong những đơn vị chuyên môn có uy tín của Học viện, đóng góp tích cực vào sự nghiệp đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, nghiên cứu khoa học và giáo dục lý luận chính trị cho thanh niên. Trong suốt chặng đường phát triển ấy, các thế hệ cán bộ, giảng viên của Khoa đã luôn đoàn kết, tâm huyết, trách nhiệm; không ngừng đổi mới nội dung, phương pháp giảng dạy; nâng cao chất lượng nghiên cứu khoa học; tích cực tham gia các hoạt động thực tiễn, góp phần đào tạo nhiều thế hệ sinh viên có bản lĩnh chính trị, tư duy khoa học và tinh thần cống hiến cho đất nước. Khoa Chính trị học là đơn vị nòng cốt, đào tạo đa ngành 04 ngành cử nhân (ngành XDĐ&CQNN, ngành Quản lý nhà nước, ngành Luật (đến tháng 06 năm 2023 tách thành khoa Luật), ngành Kinh tế), phụ trách đào tạo Lý luận chính trị cho toàn Học viện, đào tạo ngành Thạc sĩ XDĐ& CQNN. Đến năm 2026 khoa Chính trị học hoàn thiện đề án mở ngành Thạc sĩ Quản lý công để đưa vào đào tạo năm 2027.

Đặc biệt, trong bối cảnh đổi mới giáo dục đại học và chuyển đổi số hiện nay, Khoa Chính trị học đã có nhiều nỗ lực trong việc cập nhật chương trình đào tạo, phát triển đội ngũ giảng viên chất lượng cao, dần đáp ứng được yêu cầu trong tình hình mới, tăng cường hợp tác học thuật và gắn đào tạo với yêu cầu thực tiễn của xã hội. Những kết quả đạt được hôm nay là minh chứng rõ nét cho tinh thần trách nhiệm, khát vọng vươn lên và truyền thống đoàn kết của tập thể Khoa.

2.2. Nhiệm vụ

Thứ nhất, đối với ngành Xây dựng Đảng và Chính quyền nhà nước, Khoa đã đào tạo 36 lớp với tổng số 2346 sinh viên từ khóa 1 đến khóa 15. Đối với hệ cao học ngành Xây dựng Đảng và Chính quyền nhà nước, từ năm 2019 đến nay, Khoa đã đào tạo gần 400 học viên qua 8 khóa học. Đây không chỉ là bước phát triển về quy mô đào tạo đại học, sau đại học, mà còn khẳng định uy tín học thuật và năng lực chuyên môn của đội ngũ giảng viên Khoa Chính trị học.

Thứ hai, ngành Quản lý nhà nước đã đào tạo từ năm 2019 đến nay, khoảng 977 sinh viên qua 19 lớp từ khóa 7 đến khóa 15. Nhiều sinh viên sau khi tốt nghiệp đã công tác tại các cơ quan hành chính nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội và các đơn vị sự nghiệp công lập, điều đó góp phần khẳng định vai trò, vị thế của Khoa trong đào tạo ngành này.

Thứ ba, đặc biệt với ngành Luật, trước khi phát triển thành Khoa Luật năm 2023, ngành đã có sự phát triển mạnh mẽ với 27 lớp và hơn 2.300 sinh viên. Việc ngành Luật đủ điều kiện tách thành một khoa độc lập không chỉ phản ánh nhu cầu phát triển khách quan, mà còn là minh chứng cho năng lực xây dựng chương trình đào tạo và phát triển chuyên môn của tập thể Khoa Chính trị học.

Thứ tư, năm 2025, Khoa tiếp tục mở ngành Kinh tế đến nay với 365 sinh viên biên chế 06 lớp cho 02 khóa. Đây là dấu mốc cho thấy tinh thần đổi mới, chủ động thích ứng và khát vọng phát triển của Khoa trước những yêu cầu mới của xã hội và thị trường lao động trong thời kỳ chuyển đổi số và hội nhập quốc tế.

Thứ năm, phụ trách đào tạo khối kiến thức lý luận chính trị cho tất cả các ngành đào tạo thuộc Học viện

Ngoài ra, khoa còn phụ trách chuyên môn chương trình bồi dưỡng các chức danh chuyên viên, chuyên viên chính, lãnh đạo cấp phòng và tương đương.

Lãnh đại Học viện cùng các cán bộ, giảng viên Khoa Chính trị học chụp ảnh lưu niệm nhân dịp Xuân 2026

3. Các công bố tiêu biểu của Khoa

Một trong những niềm tự hào lớn nhất của Khoa Chính trị học chính là chất lượng học thuật và năng lực nghiên cứu khoa học ngày càng được khẳng định. Trong những năm qua, Khoa đã triển khai 14 chủ nhiệm đề tài nghiên cứu khoa học cấp Nhà nước, cấp Bộ, cấp tỉnh, công bố 38 bài báo quốc tế thuộc hệ thống Scopus và ISI cùng nhiều bài báo đăng trên các tạp chí khoa học uy tín trong và ngoài nước; chủ biên 41 giáo trình, sách chuyên khảo và tài liệu tham khảo đã được xuất bản tại các nhà xuất bản uy tín. Đây là nguồn học liệu quan trọng phục vụ công tác đào tạo, đồng thời thể hiện hoạt động khoa học nghiêm túc và đầy trách nhiệm của đội ngũ giảng viên. Các công trình nghiên cứu của Khoa đều hướng đến việc giải quyết những vấn đề thực tiễn của đất nước, của thanh niên và của xã hội về quản trị công, chuyển đổi số, chính sách thanh niên đến các vấn đề tôn giáo, văn hóa, an sinh xã hội.

4. Công tác đoàn thể và câu lạc bộ

Bên cạnh công tác đào tạo và nghiên cứu khoa học, trong nhiều năm qua, Liên Chi đoàn Khoa Chính trị học đã trở thành một trong những đơn vị tiêu biểu của Học viện trong công tác Đoàn và phong trào thanh niên. Các chương trình “Xuân yêu thương”, “Đông ấm trao yêu thương”, “Ngày Chủ nhật xanh”… điều đó không chỉ tạo môi trường rèn luyện cho sinh viên, mà còn góp phần bồi dưỡng lý tưởng sống đẹp, sống có trách nhiệm đối với cộng đồng.

Nhiều câu lạc bộ học thuật được thành lập và hoạt động hiệu quả như Câu lạc bộ Lãnh đạo trẻ, Câu lạc bộ Hành trang công chức, Câu lạc bộ Kinh tế trẻ, Câu lạc bộ Luật gia trẻ VYA… đã tạo nên môi trường học thuật năng động, gắn lý luận với thực tiễn, góp phần phát triển kỹ năng nghề nghiệp và năng lực hội nhập cho sinh viên.

Đặc biệt, Khoa Chính trị học luôn là lực lượng nòng cốt, cố vấn trong các hoạt động học thuật về lý luận chính trị của Học viện, đạt được thành tích như Giải Nhất Olympic Triết học năm 2022 và 2023; Giải Nhì năm 2021 và 2024; Giải Nhất cuộc thi “Ánh sáng soi đường” cấp thành phố Hà Nội năm 2025; Giải Ba chung kết toàn quốc cuộc thi “Tự hào Việt Nam” năm 2025… đó là kết quả của cả một quá trình đồng hành, dìu dắt và truyền lửa cho Đoàn viên, sinh viên của Học viện. Đó chính là giá trị bền vững nhất mà Khoa Chính trị học luôn hướng tới: đào tạo nên những con người không chỉ có tri thức, mà còn có trách nhiệm, lý tưởng và tinh thần cống hiến vì sự phát triển.

Kết luận

Nhìn lại chặng đường đã qua, có thể khẳng định rằng mỗi thành tựu của Khoa hôm nay đều được vun đắp từ trí tuệ, tâm huyết và sự hy sinh thầm lặng của nhiều thế hệ cán bộ, giảng viên, học viên và sinh viên. Đó là hành trình của sự kế thừa và tiếp nối; hành trình của niềm tin, trách nhiệm và khát vọng cống hiến không ngừng nghỉ cho sự nghiệp giáo dục, đào tạo cho sự phát triển của đất nước trong từng giai đoạn lịch sử. Trong bối cảnh đổi mới giáo dục đại học và chuyển đổi số hiện nay, Khoa Chính trị học đã có nhiều nỗ lực trong việc cập nhật chương trình đào tạo, phát triển đội ngũ giảng viên chất lượng cao, dần đáp ứng được yêu cầu trong tình hình mới, tăng cường hợp tác học thuật và gắn đào tạo với yêu cầu thực tiễn của xã hội./.

*PGS.TS Trần Thị Thúy Ngọc - Phó trưởng khoa phụ trách Khoa Chính trị học, Học viện Thanh thiếu niên Việt Nam